Αν νιώθετε μελαγχολικοί τις ημέρες που βρέχει ή αν αισθάνεστε απέραντη χαρά μια ηλιόλουστη μέρα, είναι απολύτως φυσιολογικό. Σύμφωνα με νέες έρευνες, ο καιρός επηρεάζει σημαντικά την ψυχολογία μας.
Ο ήλιος και η σεροτονίνη
Η σύνδεση μεταξύ ηλιακού φωτός και διάθεσης δεν είναι μόνο ποιητική μεταφορά — έχει βιολογική βάση. Το φως του ήλιου επηρεάζει την παραγωγή σεροτονίνης, ενός νευροδιαβιβαστή που συνδέεται με την αίσθηση ευεξίας και ηρεμίας. Επίσης, η έκθεση στο φως ρυθμίζει τα επίπεδα μελατονίνης, η οποία παίζει κρίσιμο ρόλο στον ύπνο.
Έρευνες δείχνουν ότι σε χώρες με πολύ λίγες ώρες ηλιοφάνειας το χειμώνα, τα ποσοστά κατάθλιψης και εποχικών διαταραχών είναι σημαντικά υψηλότερα.
Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή (SAD)
Η Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή (Seasonal Affective Disorder) είναι μια αναγνωρισμένη κλινική κατάσταση που εμφανίζεται συνήθως το φθινόπωρο και τον χειμώνα. Χαρακτηρίζεται από κατάθλιψη, υπερβολικός ύπνος, αυξημένη όρεξη (ιδιαίτερα για υδατάνθρακες), κόπωση και κοινωνική απόσυρση.
Εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου 1-3% του πληθυσμού σε σοβαρή μορφή, ενώ ελαφρύτερες μορφές ("winter blues") είναι πολύ πιο συχνές.
Βροχή και μελαγχολία
Η βροχή και ο συννεφιασμένος ουρανός συνδέονται συνειρμικά με μελαγχολία σε πολλές κουλτούρες. Αλλά πέρα από τον συνειρμό, υπάρχει και βιολογική βάση: η μειωμένη ηλιακή ακτινοβολία επηρεάζει τους κιρκαδικούς ρυθμούς του οργανισμού. Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι κάποιοι άνθρωποι αισθάνονται ανάλαφρα και γαλήνιο με τη βροχή — οι ατομικές διαφορές είναι σημαντικές.
Τι μπορούμε να κάνουμε
Φωτοθεραπεία: Η χρήση ειδικών λαμπτήρων υψηλής έντασης το πρωί έχει αποδειχθεί αποτελεσματική για την SAD.
Σωματική άσκηση: Ακόμα και μισή ώρα περπάτημα σε εξωτερικό χώρο, ακόμα και όταν είναι συννεφιά, βοηθά.
Τήρηση ρουτίνας: Σταθερά ωράρια ύπνου και γεύματος βοηθούν στη ρύθμιση του βιολογικού μας ρολογιού.
Αν τα συμπτώματα είναι σοβαρά, η ψυχοθεραπεία (και σε ορισμένες περιπτώσεις φαρμακευτική αγωγή) μπορεί να είναι αναγκαία.